Blog
Shockwavetherapie bij fasciitis plantaris:
Wanneer en hoe zet je het in?
Je komt ze met regelmaat in de praktijk tegen: patiënten geveld door hielspoor. De klachten zijn vaak herkenbaar, maar een spoedig herstel is lang niet altijd vanzelfsprekend. Zelden draait het dan ook alleen om een pijnlijke hiel. Het is een samenspel van belasting, weefselcapaciteit, en tijd. Hoe pak je hielspoor nou het beste aan, en wanneer besluit je tot een aanvullende interventie zoals shockwavetherapie? Je leest het hieronder.
Wanneer overweeg je shockwavetherapie?
Na minimaal 12 weken behandeling met educatie en oefentherapie,
maar met uitblijvend herstel.
Fasciitis plantaris: een bekende, impactvolle en hardnekkige klacht
Fasciitis plantaris, fasciopathie plantaris of hielspoor: drie benamingen voor hetzelfde bekende probleem van plantaire hielpijn die het dagelijks functioneren, sport en soms zelfs werk beïnvloedt. De impactvolle klacht ontstaat door overbelasting tijdens het sporten, of in het dagelijks leven door overgewicht[1], langdurige sta-belasting of door de stand van de voeten/enkel of kuittonus.
Doordat fasciopathie plantaris een aandoening van de peesplaat onder de voet is, ontwikkelt het klachtenverloop zich vaak volgens de classificatie voor peesaandoeningen van Blazina[2]. Hoe langer de klacht duurt, hoe diffuser het pijngebied kan zijn.
Prognose fasciitis plantaris
Patiënten verwachten vaak een snel herstel, maar de praktijk wijst helaas anders uit. Voor het herstel van hielspoor staat in standaard gevallen meerdere maanden. En uit een onderzoek van Hansen et al.[3] uit 2018 volgt zelfs dat 46 procent van de patiënten met hielspoor na 10 jaar nog pijnklachten ervaart.
“Bijna 50 procent van de patiënten met hielspoor ervaart na 10 jaar nog pijnklachten.”
Valkuil bij de behandeling van hielspoor
Juist omdat fasciitis plantaris zo bekend is, bestaat het risico dat de aandoening te routineus benaderd wordt. De kunst zit ‘m dan ook in de juiste balans vinden tussen symptoomverlichting, educatie en belastingopbouw.
Fysiotherapeutische behandelmogelijkheden bij hielspoor
Als fysiotherapeut heb je meerdere behandelopties tot je beschikking, denk aan educatie, schoeiseladvies, oefentherapie, en aanvullende interventies zoals tapen, dryneedling en shockwave.
Educatie
De behandeling van fasciitis plantaris bestaat allereerst uit een goede voorlichting van je patiënt. Zo is het belangrijk om je patiënt te vragen de provocerende belasting te vervangen door een niet-provocerende belasting. Een NPRS van maximaal 3 bij belasting is acceptabel. Vanuit daar mag de patiënt vervolgens starten aan een geleidelijke opbouw.[4]
Schoeiseladvies
Over het algemeen wordt een comfortabele, ondersteunende schoen met kleine hak geadviseerd. Een studie van Reinstein uit 2024[5] adviseert echter juist op blote voeten te lopen, omdat dit de intrinsieke voetmusculatuur kan versterken en zo de plantaire fascie ondersteunt. Maar als je patiënt daar niet aan gewend is, kan dit wel andere blessures veroorzaken. Advies op maat is dus belangrijk.
Oefentherapie
Het advies luidt om je patiënt allereerst minimaal 12 weken rekoefeningen (dagelijks) en opbouwende krachtoefeningen (om de dag) te laten doen, waarbij je patiënt pijn kan en mag ervaren. Hoewel een functieverbetering en pijnvermindering na die 12 weken goed mogelijk is, is het grootste deel van de patiënten daarna nog niet klachtenvrij.4
Tapen en dryneedling
Kinesiotaping kan indirect bijdragen aan herstel door ontspanning van de peesplaat middels een ondersteunde tape op de peesplaat zelf of een detoniserende tape op de kuitspieren. Ook dryneedling kan enkel indirect bijdragen aan herstel, bijvoorbeeld door hypertone kuitspieren te ontspannen en hiermee de spanning op de peesplaat te verlagen.
Wanneer overweeg je shockwavetherapie?
Blijvende klachten ondanks minimaal 12 weken educatie en oefentherapie? Dan kan shockwavetherapie een mooie aanvulling zijn. De Nederlandse Federatie Medisch Specialisten4 raadt, op basis van internationaal literatuuronderzoek, maximaal 3 sessies aan met telkens één week tussenpauze. De combinatie met oefentherapie blijft daarbij belangrijk.
Het is belangrijk de shockwavetherapie aan te passen aan de patiënt die voor je zit. Elke patiënt en elk moment is namelijk anders. De vraag is dus niet alleen óf je shockwave inzet, maar ook hoe je het doseert en opvolgt.
“De vraag is dus niet alleen óf je shockwave inzet, maar ook hoe je het doseert en opvolgt.”
Patiëntgerichte shockwavetherapie bij fasciitis plantaris
De effectiviteit van shockwavetherapie hangt vooral af van de manier waarop de behandeling wordt afgestemd op de individuele patiënt.
Belangrijke overwegingen bij het bepalen van je basisparameters:
- Welke applicator past bij de weefselzone en diepte?
- Hoelang bestaan de klachten?
- Hoe goed werd de vorige sessie verdragen?
- Bouw je op, blijf je gelijk of pas je aan?
- Hoe prikkelbaar is de patiënt vandaag?
Ten slotte is het ook belangrijk om te bedenken welk shockwavesysteem jou het beste kan ondersteunen, zonder de consistentie van de behandeling te verliezen.
Behandelparameters afstemmen op de patiënt
Veel shockwavesystemen focussen op vermogen, handstukken en technische controle. Dat is belangrijk, maar voor jou als fysiotherapeut is de volgende vraag minstens zo relevant: hoe helpt het systeem mij om de juiste behandelkeuze te maken voor deze patiënt, op dit moment?
Zeker als de klachten van de patiënt veranderen of hij anders reageert dat je verwacht had, kan die behandelkeuze lastig zijn. Juist daar kan technologie een waardevolle ondersteuning bieden. Met het patient Guided Therapy System (pGTS) helpt de Gymna ShockMaster je om consistentie in je behandelplan te brengen, zonder dat het jouw kritische blik overneemt.
Hoe pGTS de fysiotherapeut ondersteunt
Bij fasciopathie plantaris is er geen behandelinstelling die voor iedere patiënt en iedere sessie hetzelfde werkt. Pijngevoeligheid, belastbaarheid en de reactie op een eerdere behandeling kunnen sterk verschillen. De uitdaging is daarom om een passend startniveau te kiezen en de behandeling zorgvuldig op te bouwen.
Het patient Guided Therapy System (pGTS), geïntegreerd in de Gymna ShockMaster-software, geeft hierbij praktische ondersteuning. Op basis van de gekozen indicatie en de beoordeling van de patiënt leidt het systeem de fysiotherapeut naar een passend behandelprotocol. Het geeft houvast bij de keuze van de applicator, het behandelgebied en de bijbehorende parameters. Beelden en aanvullende informatie ondersteunen de verschillende stappen van de behandeling.
De voorgestelde instellingen vormen altijd een uitgangspunt. De fysiotherapeut kan de intensiteit en andere parameters voor of tijdens de behandeling aanpassen aan wat de patiënt op dat moment verdraagt. Bij dynamische protocollen kunnen ook gegevens uit eerdere sessies worden meegenomen, zodat de opbouw van de behandeling beter te volgen is.
pGTS neemt de klinische beslissing dus niet over. De fysiotherapeut bepaalt welke aanpak bij de patiënt past en behoudt de vrijheid om van het voorstel af te wijken. Het systeem helpt vooral om keuzes gestructureerd en consequent toe te passen. Zo blijft shockwavetherapie onderdeel van een persoonlijk behandelplan waarin de expertise van de fysiotherapeut centraal staat.
Meer vertrouwen in elke shockwavebehandeling
De behandeling van fasciitis plantaris vraagt dus duidelijk om meer dan een standaardprotocol. Niet alleen in je keuze voor de behandelmodaliteit, maar ook binnen de behandelmodaliteit zelf. In het geval van shockwavetherapie kan pGTS in de Gymna ShockMaster je bij deze personalisatie helpen. Zo wordt je aanvullende behandeling geen automatische handeling, maar een begeleid behandelproces.
Benieuwd hoe je shockwavetherapie consistenter kunt afstemmen op je individuele patiënt?
Ontdek hoe Gymna ShockMaster met pGTS je ondersteunt bij patiëntgerichte shockwavetherapie.
Veelgestelde vragen
Wanneer start je met shockwave bij fasciitis plantaris?
Als je je patiënt minimaal 12 weken behandeld hebt met educatie en oefentherapie, maar het herstel desondanks uitblijft, kun je ervoor kiezen je behandeling aan te vullen met shockwavetherapie.
Werkt shockwave beter dan oefentherapie bij fasciitis plantaris?
Nee, shockwave werkt niet per definitie beter dan oefentherapie bij fasciitis plantaris. Bij fasciitis plantaris zit het beste effect net in de juiste combinatie van behandelmodaliteiten. Oefentherapie speelt daarin een grote rol. Shockwave kan een goede aanvulling op de behandeling bieden indien de patiënt na 12 weken behandeling met educatie en oefentherapie nog klachten ervaart. Shockwave kan dus wel zeker een meerwaarde zijn mits op het juiste moment toegepast.
Hoeveel shockwavebehandelingen zijn er nodig bij fasciitis plantaris?
De Nederlandse Federatie Medisch Specialisten raadt maximaal 3 sessies aan met telkens één week tussenpauze. De combinatie met oefentherapie blijft daarbij belangrijk.
Kan shockwave gecombineerd worden met oefentherapie bij fasciitis plantaris?
Ja. Sterker nog, het is juist aan te bevelen om shockwavetherapie te combineren met oefentherapie om het beste effect te behalen.
Ontdek alles voor hielspoor behandeling in de webshop
[1] Hamstra-Wright, K. L., Huxel Bliven, K. C., Bay, R. C., & Aydemir, B. (2021). Risk Factors for Plantar Fasciitis in Physically Active Individuals: A Systematic Review and Meta-analysis. Sports health, 13(3), 296–303. https://doi.org/10.1177/1941738120970976
[2] Blazina, M. E., Kerlan, R. K., Jobe, F. W., Carter, V. S., & Carlson, G. J. (1973). Jumper’s knee. The Orthopedic clinics of North America, 4(3), 665–678.
[3] Hansen, L., Krogh, T. P., Ellingsen, T., Bolvig, L., & Fredberg, U. (2018). Long-Term Prognosis of Plantar Fasciitis: A 5- to 15-Year Follow-up Study of 174 Patients With Ultrasound Examination. Orthopaedic journal of sports medicine, 6(3), 2325967118757983. https://doi.org/10.1177/2325967118757983
[4] Vereniging voor Sportgeneeskunde. (2026). Fasciopathie plantaris. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/fasciopathie_plantaris/startpagina_fasciopathie_plantaris.html
[5] Reinstein, M., Weisman, A., & Masharawi, Y. (2024). Barefoot walking is beneficial for individuals with persistent plantar heel pain: A single-blind randomized controlled trial. Annals of physical and rehabilitation medicine, 67(2), 101786. https://doi.org/10.1016/j.rehab.2023.101786